Osiemnastego września 2023 roku o godzinie 3:10 nad ranem czasu lokalnego silne trzęsienie ziemi o magnitudzie 4.9 nawiedziło środkowe Włochy, budząc gwałtownie ze snu mieszkańców regionu Marche, Umbrii i północnego Lacjum. Epicentrum wstrząsu zlokalizowano w okolicach miejscowości Impruneta, około 30 kilometrów na południe od Florencji, na głębokości zaledwie 10 kilometrów. Choć oficjalnie nie odnotowano ofiar śmiertelnych ani poważnych zniszczeń budowlanych, to wstrząs wywołał natychmiastową falę niepokoju wśród tysięcy polskich turystów przebywających w tym czasie we Włoszech na wakacjach lub wycieczkach objazdowych po Toskanii.
Co dokładnie się wydarzyło?
Wstrząs sejsmiczny był odczuwalny w promieniu ponad 200 kilometrów od epicentrum. Mieszkańcy i turyści w Florencji, Perugii, Sienie, Arezzo i mniejszych miejscowościach Toskanii relacjonowali kilkusekundowe, wyraźne drżenie budynków, drgania mebli i wibracje szyb okiennych. W wielu hotelach zadziałały alarmy przeciwpożarowe, co dodatkowo potęgowało panikę wśród gości obudzonych w środku nocy. Niektóre budynki w starszych, zabytkowych dzielnicach miast otrzymały drobne uszkodzenia w postaci pęknięć tynku na fasadach, ale żadna konstrukcja nie uległa poważnemu naruszeniu strukturalnemu.
Włoska Obrona Cywilna (Protezione Civile) natychmiast uruchomiła procedury monitoringowe i wysłała zespoły inspekcyjne do najstarszych obiektów zabytkowych w regionie, w tym do katedry we Florencji (Duomo), Palazzo Vecchio i Bazyliki Santa Croce. Żaden z tych zabytków nie ucierpiał. Krajowy Instytut Geofizyki i Wulkanologii (INGV) zarejestrował po głównym wstrząsie serię kilkunastu wstrząsów wtórnych (aftershocków) o magnitudzie od 1.5 do 3.1, które stopniowo słabły w ciągu następnych 48 godzin.
Wpływ na loty i wycieczki
Najważniejsza informacja dla turystów: żadne włoskie lotnisko nie zostało zamknięte ani nie ograniczyło operacji w wyniku trzęsienia. Porty lotnicze we Florencji (Amerigo Vespucci), Pizie (Galileo Galilei), Rzymie (Fiumicino i Ciampino), Bolonii oraz Neapolu funkcjonowały bez jakichkolwiek zakłóceń przez cały dzień po wstrząsie. Loty czarterowe i rejsowe z Polski do Włoch realizowane przez Ryanair, Wizz Air, LOT i przewoźników czarterowych biur podróży nie zostały odwołane ani opóźnione z powodu trzęsienia ziemi.
Polskie biura podróży organizujące wycieczki objazdowe po Toskanii i Umbrii potwierdziły, że wszystkie zaplanowane programy zwiedzania były realizowane zgodnie z harmonogramem. Jedynym wyjątkiem były krótkotrwałe (kilkugodzinne) zamknięcia niektórych muzealnych ekspozycji we Florencji i Sienie na czas inspekcji bezpieczeństwa budynków, które zakończyły się pozytywnym wynikiem jeszcze tego samego dnia.
Co robić, gdy trzęsienie ziemi zaskoczy Cię na wakacjach?
Włochy leżą na aktywnej sejsmicznie strefie tektonicznej, dlatego drobne i umiarkowane trzęsienia ziemi są tu zjawiskiem regularnym. Turyści powinni znać podstawowe zasady postępowania: w budynku należy schować się pod solidny stół lub stanąć w futrynie drzwi z dala od okien i ciężkich mebli; na zewnątrz należy oddalić się od budynków, słupów energetycznych i drzew; nie należy korzystać z wind. Po ustaniu wstrząsów trzeba opuścić budynek schodami i udać się na otwartą przestrzeń z dala od fasad.
Warto mieć zainstalowaną na telefonie aplikację MyShake (opracowaną przez Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley), która wysyła natychmiastowe powiadomienia push o zarejestrowanych wstrząsach sejsmicznych w okolicy użytkownika. Aplikacja działa na całym świecie i może dać kilka cennych sekund ostrzeżenia przed dotarciem fal sejsmicznych do lokalizacji turysty.
FAQ
Czy po trzęsieniu ziemi z 18.09.2023 Włochy są bezpieczne dla turystów?
Tak, absolutnie. Wstrząs o magnitudzie 4.9 nie spowodował żadnych ofiar ani poważnych zniszczeń. Wszystkie lotniska, koleje i drogi funkcjonują normalnie. Zabytki przeszły inspekcje i są otwarte dla zwiedzających.
Czy trzęsienia ziemi we Włoszech są częste?
Tak, Włochy leżą na styku płyt tektonicznych. Drobne wstrząsy (magnitudy 2-4) zdarzają się kilkaset razy w roku. Silniejsze trzęsienia (magnitudy 5+) występują co kilka lat. Włoska infrastruktura budowlana jest projektowana z uwzględnieniem norm antysejsmicznych.
Czy biuro podróży zwróci pieniądze za wycieczkę do Włoch po trzęsieniu?
Przy trzęsieniu o tej magnitudzie (4.9 bez ofiar) — nie. Biura podróży nie mają obowiązku odwołania imprezy turystycznej, jeśli destynacja nie została objęta oficjalnym ostrzeżeniem MSZ najwyższego stopnia. Program wycieczek był realizowany normalnie.